Hanuman Chalisa
हनुमान चालीसा • Hanuman Chalisa
About
Hanuman Chalisa is a devotional hymn consisting of 40 verses (chaupais) dedicated to Lord Hanuman. It is one of the most recited prayers in Hinduism, believed to invoke Hanuman's protection and blessings.
हनुमान चालीसा भगवान हनुमान को समर्पित 40 चौपाइयों से बना एक भक्ति गीत है। यह हिंदू धर्म में सबसे अधिक पढ़ी जाने वाली प्रार्थनाओं में से एक है।
Quick Reference
Benefits
- Removes fear and anxiety
- Protection from evil spirits and negative energies
- Grants courage and strength
- Helps overcome obstacles
- Reduces effects of Saturn (Shani) affliction
- Brings mental peace and stability
- Fulfills devotees' wishes
When to Recite
| Days | Tuesday, Saturday |
| Times | Morning after bath, Evening before sunset |
| Occasions | During difficulties, Hanuman Jayanti, Saturdays for Shani relief |
| Recommended Count | Once, 7 times, 11 times, or 108 times based on purpose |
Structure
| Opening Doha | 2 |
| Chaupais | 40 |
| Closing Doha | 1 |
Verses
श्रीगुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुरु सुधारि। बरनउँ रघुबर बिमल जसु, जो दायकु फल चारि॥
Shri Guru charana saroja raja, nija manu mukuru sudhari, Baranau Raghubar bimala jasu, jo dayaku phala chari.
बुद्धिहीन तनु जानिके, सुमिरौं पवन-कुमार। बल बुद्धि विद्या देहु मोहिं, हरहु कलेस विकार॥
Buddhihina tanu janike, sumirau Pavana-kumara, Bala buddhi vidya dehu mohi, harahu kalesa vikara.
जय हनुमान ज्ञान गुन सागर। जय कपीस तिहुँ लोक उजागर॥
Jai Hanuman gyana guna sagara, Jai Kapisa tihu loka ujagara.
राम दूत अतुलित बल धामा। अंजनि-पुत्र पवनसुत नामा॥
Rama duta atulita bala dhama, Anjani-putra Pavanasuta nama.
महाबीर बिक्रम बजरंगी। कुमति निवार सुमति के संगी॥
Mahavira vikrama Bajarangi, Kumati nivara sumati ke sangi.
कंचन बरन बिराज सुबेसा। कानन कुंडल कुंचित केसा॥
Kanchana barana biraja subesha, Kanana kundala kunchita kesa.
हाथ बज्र औ ध्वजा बिराजै। काँधे मूँज जनेऊ साजै॥
Hatha bajra au dhvaja birajai, Kandhe munja janeu sajai.
शंकर सुवन केसरीनंदन। तेज प्रताप महा जग बंदन॥
Shankara suvana Kesarinandana, Teja pratapa maha jaga bandana.
विद्यावान गुनी अति चातुर। राम काज करिबे को आतुर॥
Vidyavana guni ati chatura, Rama kaja karibe ko atura.
प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया। राम लखन सीता मन बसिया॥
Prabhu charitra sunibe ko rasiya, Rama Lakhana Sita mana basiya.
सूक्ष्म रूप धरि सियहिं दिखावा। बिकट रूप धरि लंक जरावा॥
Sukshma rupa dhari Siyahi dikhava, Vikata rupa dhari Lanka jarava.
भीम रूप धरि असुर सँहारे। रामचंद्र के काज सँवारे॥
Bhima rupa dhari asura samhare, Ramachandra ke kaja samvare.
लाय सजीवन लखन जियाये। श्रीरघुबीर हरषि उर लाये॥
Laya sajivana Lakhana jiyaye, Shri Raghubira harashi ura laye.
रघुपति कीन्ही बहुत बड़ाई। तुम मम प्रिय भरतहि सम भाई॥
Raghupati kinhi bahuta badai, Tuma mama priya Bharatahi sama bhai.
सहस बदन तुम्हरो जस गावैं। अस कहि श्रीपति कंठ लगावैं॥
Sahasa badana tumharo jasa gavai, Asa kahi Shripati kantha lagavai.
सनकादिक ब्रह्मादि मुनीसा। नारद सारद सहित अहीसा॥
Sanakadika Brahmadi munisa, Narada Sarada sahita Ahisa.
जम कुबेर दिगपाल जहाँ ते। कबि कोबिद कहि सके कहाँ ते॥
Jama Kubera digapala jaha te, Kabi kobida kahi sake kaha te.
तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हा। राम मिलाय राज पद दीन्हा॥
Tuma upakara Sugrivahi kinha, Rama milaya raja pada dinha.
तुम्हरो मंत्र बिभीषन माना। लंकेस्वर भए सब जग जाना॥
Tumharo mantra Vibhishana mana, Lankeshvara bhaye saba jaga jana.
जुग सहस्र जोजन पर भानू। लील्यो ताहि मधुर फल जानू॥
Juga sahasra yojana para bhanu, Lilyo tahi madhura phala janu.
प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं। जलधि लाँघि गये अचरज नाहीं॥
Prabhu mudrika meli mukha mahi, Jaladhi langhi gaye acharaja nahi.
दुर्गम काज जगत के जेते। सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते॥
Durgama kaja jagata ke jete, Sugama anugraha tumhare tete.
राम दुआरे तुम रखवारे। होत न आज्ञा बिनु पैसारे॥
Rama duare tuma rakhavare, Hota na ajna binu paisare.
सब सुख लहै तुम्हारी सरना। तुम रच्छक काहू को डर ना॥
Saba sukha lahai tumhari sarana, Tuma rachhaka kahu ko dara na.
आपन तेज सम्हारो आपै। तीनों लोक हाँक तें काँपै॥
Apana teja samharo apai, Tino loka hanka te kampai.
भूत पिसाच निकट नहिं आवै। महाबीर जब नाम सुनावै॥
Bhuta pishacha nikata nahi avai, Mahavira jaba nama sunavai.
नासै रोग हरै सब पीरा। जपत निरंतर हनुमत बीरा॥
Nasai roga harai saba pira, Japata nirantara Hanumata bira.
संकट तें हनुमान छुड़ावै। मन क्रम बचन ध्यान जो लावै॥
Sankata te Hanumana chhudavai, Mana krama bachana dhyana jo lavai.
सब पर राम तपस्वी राजा। तिन के काज सकल तुम साजा॥
Saba para Rama tapasvi raja, Tina ke kaja sakala tuma saja.
और मनोरथ जो कोई लावै। सोइ अमित जीवन फल पावै॥
Aura manoratha jo koi lavai, Soi amita jivana phala pavai.
चारों जुग परताप तुम्हारा। है परसिद्ध जगत उजियारा॥
Charo juga paratapa tumhara, Hai parasiddha jagata ujiyara.
साधु-संत के तुम रखवारे। असुर निकंदन राम दुलारे॥
Sadhu-santa ke tuma rakhavare, Asura nikandana Rama dulare.
अष्ट सिद्धि नौ निधि के दाता। अस बर दीन जानकी माता॥
Ashta siddhi nau nidhi ke data, Asa bara dina Janaki mata.
राम रसायन तुम्हरे पासा। सदा रहो रघुपति के दासा॥
Rama rasayana tumhare pasa, Sada raho Raghupati ke dasa.
तुम्हरे भजन राम को पावै। जनम-जनम के दुख बिसरावै॥
Tumhare bhajana Rama ko pavai, Janama-janama ke dukha bisaravai.
अंत काल रघुबर पुर जाई। जहाँ जन्म हरि-भक्त कहाई॥
Anta kala Raghubara pura jai, Jaha janma Hari-bhakta kahai.
और देवता चित्त न धरई। हनुमत सेइ सर्ब सुख करई॥
Aura devata chitta na dharai, Hanumata sei sarba sukha karai.
संकट कटै मिटै सब पीरा। जो सुमिरै हनुमत बलबीरा॥
Sankata katai mitai saba pira, Jo sumirai Hanumata balabira.
जय जय जय हनुमान गोसाईं। कृपा करहु गुरुदेव की नाईं॥
Jai jai jai Hanumana Gosai, Kripa karahu Gurudeva ki nai.
जो सत बार पाठ कर कोई। छूटहि बंदि महा सुख होई॥
Jo sata bara patha kara koi, Chhutahi bandi maha sukha hoi.
जो यह पढ़ै हनुमान चालीसा। होय सिद्धि साखी गौरीसा॥
Jo yaha padhai Hanumana Chalisa, Hoya siddhi sakhi Gaurisa.
तुलसीदास सदा हरि चेरा। कीजै नाथ हृदय महँ डेरा॥
Tulasidasa sada Hari chera, Kijai natha hridaya maha dera.
पवनतनय संकट हरन, मंगल मूरति रूप। राम लखन सीता सहित, हृदय बसहु सुर भूप॥
Pavanatanaya sankata harana, mangala murati rupa, Rama Lakhana Sita sahita, hridaya basahu sura bhupa.