Vayu Suktam
वायु सूक्त • Vayu Suktam
About
Vayu Suktam is a sacred Vedic hymn dedicated to Vayu, the Wind God, who represents the life force (Prana) that sustains all living beings. Vayu is one of the principal Vedic deities, considered the breath of the cosmic being (Purusha) and the vital energy that pervades the universe. This hymn invokes Vayu for health, vitality, and spiritual energy, recognizing him as the swift messenger of the gods.
वायु सूक्त वायु देव को समर्पित एक पवित्र वैदिक सूक्त है, जो प्राण शक्ति का प्रतिनिधित्व करते हैं जो सभी जीवों को जीवित रखती है। वायु प्रमुख वैदिक देवताओं में से एक हैं, जो ब्रह्मांडीय पुरुष की श्वास और ब्रह्मांड में व्याप्त जीवनी शक्ति माने जाते हैं। यह सूक्त स्वास्थ्य, जीवन शक्ति और आध्यात्मिक ऊर्जा के लिए वायु का आवाहन करता है, उन्हें देवताओं के तीव्र दूत के रूप में मान्यता देते हुए।
Quick Reference
Benefits
- Enhances Prana (life force) and vitality
- Improves respiratory health and lung function
- Removes stagnant energies and purifies the atmosphere
- Grants mental clarity and alertness
- Bestows swiftness and efficiency in actions
- Protects from air-borne diseases
- Invokes blessings for strength and endurance
- Promotes spiritual awakening through Prana
When to Recite
| Days | Any day, Especially Saturday (Vayu is father of Hanuman) |
| Times | Morning during Brahma Muhurta, During Pranayama practice, Sandhya times |
| Occasions | Pranayama and breathing exercises, Vayu Puja, Health-related rituals, Hanuman worship |
| Recommended Count | Once daily or 11/21 times for health benefits |
Verses
ॐ वाय आ याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः। तेषां पाहि श्रुधी हवम्॥१॥
Om Vaya a yahi darshateme soma aramkritah | Tesham pahi shrudhi havam ||1||
वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः। सुतसोमा अहर्विदः॥२॥
Vaya ukthebhir jarante tvam achchha jaritarah | Sutasoma aharvidah ||2||
वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे। उरूची सोमपीतये॥३॥
Vayo tava praprincati dhena jigati dashushe | Uruchi somapitaye ||3||
प्र वायुमच्छा बृहती मनीषा बृहद्वयो अमृतं सुष्टुतिर्गात्। यो देवानामतिथिः प्रियो भूत् स ते वाजी मरुत्वां इन्द्रियायु॥४॥
Pra Vayum achchha brihati manisha brihadvayo amritam sushtutir gat | Yo devanam atithih priyo bhut sa te vaji marutvan indriyayu ||4||
वात आ वातु भेषजं शम्भु मयोभु नो हृदे। प्र ण आयूंषि तारिषत्॥५॥
Vata a vatu bheshajam shambhu mayobhu no hride | Pra na ayumshi tarishat ||5||
उत वात पितासि न उत भ्राता उत सखा। स नो जीवातवे कृधि॥६॥
Uta Vata pitasi na uta bhrata uta sakha | Sa no jivatave kridhi ||6||
यददो वात ते गृहेऽमृतस्य निधिर्हितः। ततो नो देहि जीवसे॥७॥
Yadado Vata te grihe'mritasya nidhirhitah | Tato no dehi jivase ||7||
वायुर्युङ्क्ते रोहिता वायुररुणा वायू रथे अजिरा धुरि वोळ्हवे। वस्त्रं न्यूरोर्निचयनं यदेषां प्राणाऽवातस्य वृष्टिं यातवे॥८॥
Vayur yunkte rohita vayur aruna vayu rathe ajira dhuri volhave | Vastram nyuror nichayanam yadeshaam pranavatasy vrishtiṃ yatave ||8||
आत्मा देवानां भुवनस्य गर्भो यथावशं चरति देव एषः। घोषा इदस्य शृण्विरे न रूपं तस्मै वाताय हविषा विधेम॥९॥
Atma devanam bhuvanasya garbho yathavasham charati deva eshah | Ghosha idasya shrinvire na rupam tasmai vataya havisha vidhema ||9||
नमो वाताय त्वसने नमोऽस्तु भीमाय। नमो मरुद्भ्यो नमो अग्नये। नमः पृथिव्यै नमोऽन्तरिक्षाय नमो दिवे॥१०॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
Namo vataya tvasane namo'stu bhimaya | Namo marudbhyo namo agnaye | Namah prithivyai namo'ntarikshaya namo dive ||10|| Om Shantih Shantih Shantih ||