Rudra Suktam
रुद्र सूक्तम् • रुद्रसूक्तम्
About
Rudra Suktam is a powerful Vedic hymn dedicated to Lord Rudra, the fierce form of Shiva. Found in the Rigveda and Taittiriya Samhita, this hymn praises Rudra as the supreme healer, the lord of medicines, and the protector of devotees. While acknowledging Rudra's terrifying aspect, the hymn primarily focuses on his benevolent nature as a healer and bestower of blessings. It is one of the most important hymns in Shaivism and is recited for health, protection, and divine grace.
रुद्र सूक्तम् भगवान रुद्र को समर्पित एक शक्तिशाली वैदिक स्तोत्र है, जो शिव का उग्र रूप हैं। ऋग्वेद और तैत्तिरीय संहिता में पाया जाने वाला यह स्तोत्र रुद्र की परम चिकित्सक, औषधियों के स्वामी और भक्तों के रक्षक के रूप में स्तुति करता है। रुद्र के भयानक पक्ष को स्वीकार करते हुए भी, यह स्तोत्र मुख्य रूप से उनके कल्याणकारी स्वरूप पर केंद्रित है।
Quick Reference
Benefits
- Protection from diseases and ailments
- Healing of physical and mental afflictions
- Removal of fear and anxiety
- Divine protection from enemies
- Blessings for health and longevity
- Purification of sins
- Grace of Lord Shiva
- Peace and tranquility
When to Recite
| Days | Monday, Pradosh, Shivaratri, All days |
| Times | Brahma Muhurta, Morning, Pradosh Kaal, During Shiva puja |
| Occasions | Maha Shivaratri, Pradosh vrata, Shiva puja, Rudrabhishek, Seeking healing, Protection rituals |
| Recommended Count | Once, 11 times, or 108 times |
Verses
कद्रुद्राय प्रचेतसे मीढुष्टमाय तव्यसे । वोचेम शन्तमं हृदे ॥
kad rudrāya pracetase mīḍhuṣṭamāya tavyase | vocema śantamaṁ hṛde ||
यथा नो अदितिः करत् पश्वे नृभ्यो यथा गवे । यथा तोकाय रुद्रियं ॥
yathā no aditiḥ karat paśve nṛbhyo yathā gave | yathā tokāya rudriyam ||
मृडा नो रुद्रोत नो मयस्कृधि क्षयद्वीराय नमसा विधेम ते । यच्छं च योश्च मनुरायजे पिता तदश्याम तव रुद्र प्रणीतौ ॥
mṛḍā no rudrota no mayaskṛdhi kṣayad-vīrāya namasā vidhema te | yac chaṁ ca yoś ca manur āyaje pitā tad aśyāma tava rudra praṇītau ||
मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितम् । मा नो वधीः पितरं मोत मातरं मा नः प्रियास्तन्वो रुद्र रीरिषः ॥
mā no mahāntam uta mā no arbhakaṁ mā na ukṣantam uta mā na ukṣitam | mā no vadhīḥ pitaraṁ mota mātaraṁ mā naḥ priyās tanvo rudra rīriṣaḥ ||
मा नस्तोके तनये मा न आयौ मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः । वीरान्मा नो रुद्र भामितो वधीर्हविष्मन्तः सदमित्त्वा हवामहे ॥
mā nas toke tanaye mā na āyau mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ | vīrān mā no rudra bhāmito vadhīr haviṣmantaḥ sadam it tvā havāmahe ||
आ ते पितर्मरुतां सुम्नमेतु मा नः सूर्यस्य सन्दृशो युयोथाः । अभि नो वीरो अर्वति क्षमेत प्र जायेमहि रुद्र प्रजाभिः ॥
ā te pitar marutāṁ sumnam etu mā naḥ sūryasya sandṛśo yuyothāḥ | abhi no vīro arvati kṣameta pra jāyemahi rudra prajābhiḥ ||
स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम् । मृडा जरित्रे रुद्र स्तवानो अन्यं ते अस्मन्नि वपन्तु सेनाः ॥
stuhi śrutaṁ gartasadaṁ yuvānaṁ mṛgaṁ na bhīmam upahatnum ugram | mṛḍā jaritre rudra stavāno anyaṁ te asman ni vapantu senāḥ ||
परिणो रुद्रस्य हेतिर्वृणक्तु परि त्वेषस्य दुर्मतिरघायोः । अव स्थिरा मघवद्भ्यस्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मृडय ॥
pari ṇo rudrasya hetir vṛṇaktu pari tveṣasya durmatir aghāyoḥ | ava sthirā maghavadbhyas tanuṣva mīḍhvas tokāya tanayāya mṛḍaya ||
मीढुष्टम शिवतम शिवो नः सुमना भव । परमे वृक्ष आयुधं निधाय कृत्तिं वसान आचर पिनाकं बिभ्रदागहि ॥
mīḍhuṣṭama śivatama śivo naḥ sumanā bhava | parame vṛkṣa āyudhaṁ nidhāya kṛttiṁ vasāna ācara pinākaṁ bibhrad āgahi ||
विकिरिद विलोहित नमस्ते अस्तु भगवः । यास्ते सहस्रं हेतयोऽन्यमस्मन्नि वपन्तु ताः ॥
vikirida vilohita namaste astu bhagavaḥ | yāste sahasraṁ hetayo'nyam asman ni vapantu tāḥ ||
सहस्राणि सहस्रधा बाहुवोस्तव हेतयः । तासामीशानो भगवः पराचीना मुखा कृधि ॥
sahasrāṇi sahasradhā bāhuvos tava hetayaḥ | tāsām īśāno bhagavaḥ parācīnā mukhā kṛdhi ||