Prithvi Suktam
पृथ्वी सूक्त • Prithvi Suktam
About
Prithvi Suktam is one of the most magnificent hymns from the Atharva Veda, consisting of 63 verses in its complete form. It is a profound hymn dedicated to Mother Earth (Prithvi Mata), expressing deep reverence for the Earth as a nurturing mother who sustains all life. This hymn is remarkable for its ecological wisdom and spiritual insight into humanity's relationship with the Earth.
पृथ्वी सूक्त अथर्ववेद का सबसे भव्य सूक्तों में से एक है, जिसमें पूर्ण रूप में 63 श्लोक हैं। यह धरती माता (पृथ्वी माता) को समर्पित एक गहन सूक्त है, जो पृथ्वी को एक पालनहार माता के रूप में गहरी श्रद्धा व्यक्त करता है जो समस्त जीवन का पोषण करती है। यह सूक्त अपनी पारिस्थितिक बुद्धिमत्ता और मानवता के पृथ्वी के साथ संबंध की आध्यात्मिक अंतर्दृष्टि के लिए उल्लेखनीय है।
Quick Reference
Benefits
- Develops deep connection with Mother Earth
- Promotes environmental consciousness and reverence for nature
- Grants stability and grounding in life
- Bestows agricultural prosperity and fertility
- Removes Vastu doshas and land-related problems
- Brings peace and harmony to the environment
- Protects from natural calamities and earth-related issues
- Invokes blessings for sustainable living
When to Recite
| Days | Any day, Especially on Earth Day, Purnima |
| Times | Morning during Brahma Muhurta, During Bhumi Puja |
| Occasions | Bhumi Puja, Griha Pravesh, Agricultural ceremonies, Environmental rituals, Vastu Shanti |
| Recommended Count | Once daily or as per specific rituals |
Verses
ॐ सत्यं बृहदृतमुग्रं दीक्षा तपो ब्रह्म यज्ञः पृथिवीं धारयन्ति। सा नो भूतस्य भव्यस्य पत्न्युरुं लोकं पृथिवी नः कृणोतु॥१॥
Om Satyam brihad ritam ugram diksha tapo brahma yajnah prithivim dharayanti | Sa no bhutasya bhavyasya patnyurum lokam prithivi nah krinotu ||1||
असंबाधं बध्यतो मानवानां यस्या उद्वतः प्रवतः समं बहु। नानावीर्या ओषधीर्या बिभर्ति पृथिवी नः प्रथतां राध्यतां नः॥२॥
Asambadham badhyato manavanam yasya udvatah pravatah samam bahu | Nanaveerya oshadheerya bibharti prithivi nah prathatam radhyatam nah ||2||
यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः सम्बभूवुः। यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत् सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु॥३॥
Yasyam samudra uta sindhurapah yasyamannam krishtayah sambabhuvuh | Yasyamidam jinvati pranadejat sa no bhumih purvapeye dadhatu ||3||
यस्याश्चतस्रः प्रदिशः पृथिव्या यस्यामन्नं कृष्टयः सम्बभूवुः। या बिभर्ति बहुधा प्राणतो जगत् सा नो भूमिर्गोष्वप्यन्ने दधातु॥४॥
Yasyashchatasrah pradishah prithivya yasyamannam krishtayah sambabhuvuh | Ya bibharti bahudha pranato jagat sa no bhumir goshvapyanne dadhatu ||4||
यस्यां पूर्वे पूर्वजना विचक्रिरे यस्यां देवा असुरानभ्यवर्तयन्। गवामश्वानां वयसश्च विष्ठा भगं वर्चः पृथिवी नो दधातु॥५॥
Yasyam purve purvajana vichakrire yasyam deva asuranabhyavartayan | Gavam ashvanam vayasashcha vishtha bhagam varchah prithivi no dadhatu ||5||
विश्वम्भरा वसुधानी प्रतिष्ठा हिरण्यवक्षा जगतो निवेशनी। वैश्वानरं बिभ्रती भूमिरग्निमिन्द्र ऋषभा द्रविणे नो दधातु॥६॥
Vishvambhara vasudhani pratishtha hiranyavaksha jagato niveshani | Vaishvanaram bibhrati bhumiragnim indra rishabha dravine no dadhatu ||6||
यां रक्षन्त्यस्वप्ना विश्वदानीं देवा भूमिं पृथिवीमप्रमादम्। सा नो मधु प्रियं दुहामथो उक्षतु वर्चसा॥७॥
Yam rakshantya svapna vishvadanim deva bhumim prithivim apramadam | Sa no madhu priyam duham atho ukshatu varchasa ||7||
जनं बिभ्रती बहुधा विवाचसं नानाधर्माणं पृथिवी यथौकसम्। सहस्रं धारा द्रविणस्य मे दुहां ध्रुवेव धेनुरनपस्फुरन्ती॥८॥
Janam bibhrati bahudha vivachasam nanadharmaanam prithivi yathaukasam | Sahasram dhara dravinasya me duham dhruveva dhenuranpasphurantee ||8||
सर्पं च कृत्यां च पृथिवी निवेशनीं चिकित्सतु। या नो द्वेषत् तमितो नुदाति॥९॥
Sarpam cha krityam cha prithivi niveshanim chikitsatu | Ya no dveshat tamito nudati ||9||
यते हृदयं भूमे वेद्याहं तदस्तु ते। मयि ते हृदयं दध्मस्तनु मे तनुरस्तु ते॥१०॥
Yate hridayam bhume vedyaham tadastu te | Mayi te hridayam dadhma stanu me tanurastu te ||10||
माता भूमिः पुत्रोऽहं पृथिव्याः पर्जन्यः पिता स उ नः पिपर्तु॥११॥
Mata bhumih putro'ham prithivyah parjanyah pita sa u nah pipartu ||11||
शं नो भूमिर्वेपसा शं निवाताः शं नः प्रस्वाः क्षेत्राणि शन्नः। सा नो भूमिर्विसृजतां माता पुत्राय मे पयः॥१२॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
Sham no bhumirvepasa sham nivatah sham nah prasvah kshetrani shannah | Sa no bhumirvisrijatam mata putraya me payah ||12|| Om Shantih Shantih Shantih ||